Mijn buurman wilde een thuisbatterij, maar zijn meterkast had andere plannen

Achttien zonnepanelen liggen er op het dak van mijn buurman Kees, aan de overkant van de straat in de Grauwe Polder. Hij heeft ze in 2019 laten leggen, op een zonnige week in april, en sindsdien houdt hij op een app bij hoeveel ze opwekken. Vorige maand stond hij met zijn telefoon op mijn stoep. Of ik wist dat de salderingsregeling per 1 januari 2027 stopt. Dat wist ik. Hij wist het ook, maar had het tot dan toe weggestopt.

Het einde van wegstrepen

Voor wie het gemist heeft, saldering betekent dat je de stroom die je in de zomer teruglevert mag wegstrepen tegen wat je in de winter van het net haalt. Dat voordeel verdwijnt na de jaarwisseling. Je krijgt dan alleen nog een terugleververgoeding van je energieleverancier, en die ligt een stuk lager dan wat je zelf voor een kilowattuur betaalt. Hoe meer je teruglevert, hoe meer je dat gaat merken.

Kees had daar een oplossing voor gevonden in de folders die bij hem in de bus vielen. Een thuisbatterij in de garage, die overdag vol laadt en ’s avonds de stroom teruggeeft aan het huis. Hij had er al een uitgekozen, met een mooi wit kastje en een display. Nog voor de kerst geplaatst, dacht hij.

Een blik in de meterkast

Omdat hij wilde weten wat zo’n ding precies vraagt van zijn huis, belde hij Elektricien Etten-Leur. Op een donderdagmiddag, ik stond toevallig mijn heg te knippen, stopte er een bus voor zijn deur. Na een kwartier riep Kees me erbij. De elektricien had het deurtje van de meterkast opengezet en wees op de groepenkast. Daar zat nog de originele kast uit de tijd dat het huis gebouwd werd, met zes groepen, waarvan maar een deel achter een aardlekschakelaar. Er was geen plek meer over.

Wat Kees ook niet wist, was dat de omvormer van zijn panelen destijds op dezelfde groep was aangesloten als de wasmachine in de bijkeuken. Dat werkte, maar volgens de elektricien hoort een omvormer op een eigen groep, en een thuisbatterij evengoed. Bij een flinke batterij met een hybride omvormer komt daar nog bij dat je goed moet kijken of je aansluiting het aankan. Kees heeft een enkelfase aansluiting. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar het bepaalt wel welke batterij past en hoeveel vermogen hij tegelijk kan laden en ontladen.

Eerst de basis, dan de batterij

De conclusie van die middag was nuchter. Eerst moet de groepenkast vervangen worden door een moderne kast met voldoende groepen en aardlekschakelaars van 30 mA, ingericht volgens de NEN 1010. Daarna krijgen omvormer en batterij elk hun eigen groep. En pas dan heeft het zin om te rekenen of een batterij voor zijn verbruik terugverdiend wordt. De elektricien was daar eerlijk over. Het hangt af van hoeveel Kees overdag zelf verbruikt, van zijn energiecontract en van wat batterijen volgend jaar kosten. Een garantie dat het uit kan, gaf hij niet.

Kees vond het eerst een tegenvaller. Hij had zich op een wit kastje verheugd en kreeg een verhaal over groepen. Op de terugweg van een wandeling langs de Leurse Haven, een paar dagen later, draaide hij bij. Een nieuwe groepenkast is sowieso geen weggegooid geld, zei hij, want die oude kast was eigenlijk al jaren aan vervanging toe.

De kast wordt eind oktober vervangen. Over de batterij beslist hij in het voorjaar, als hij een eerste winter zonder saldering in zicht heeft en beter weet wat hij teruglevert. Ik heb hem gevraagd of hij Elektricien Etten-Leur dan ook bij mij wil laten kijken. Mijn eigen meterkast heb ik namelijk nog nooit durven openen.